خاک پوششی

به تدریج با رشد اسپان قارچ در کمپوست شبکه مسلیومی سفیدرنگی در سطح بستر تشکیل می شود که به تدریج به صورت یک پوشش یکنواخت سفید در سطح بستر مشاهده می گردد. در این هنگام باید سطح بستر با خاک پوششی مناسب پوشانده شود که به این عمل لایه کِشی گفته می شود. – بعد از 14 تا 15 روز
 
به خاک پوششی روکش بستر گفته می شود
 
** خاک پوششی یکی از مراحل اساسی در تولید و پرورش قارچ دکمه ای می باشد. خاک پوششی به منظور متوقف کردن رشد رویشی قارچ و وادار کردن مسلیوم به تولید اندام باردهی مورد استفاده قرار می گیرد
 
اهداف اصلی خاک پوششی
     خاک پوششی موجب یک تغییر متابولیسمی بر روی مسلیوم شده و منجربه تشکیل اندام باردهی می گردد
      خاک پوششی به عنوان تکیه گاهی برای استقرار اندام باردهی مورد مصرف قرار می گیرد
     رطوبت لازم برای تشکیل و رشد اندام باردهی قارچ را فراهم می سازد
      از تبخیر رطوبت بستر جلوگیری به عمل می آورد

مرحله ریسه دوانی

منظور از ریشه دوانی تولید مسلیوم قارچ و توسعه هرچه سریعتر آن درون کمپوست می باشد. پس از مرحله کاشت بذر پرورش دهندگان باید بهترین شرایط محیطی را برای رشد قارچ فراهم آورند. درجه حرارت سالن کشت باید در حدود 25 درجه سانتیگراد باشد. درجه حرارت بستر ممکن است در بعضی موارد به ویژه زمانیکه ضخامت لایه کمپوست زیاد باشد افزایش یافته و منجر به عدم تشکیل اندام باردهی قارچ در مرکز بستر و در نتیجه فقط در اطراف بستر کلاهک قارچ دیده می شود. برای رفع این اِشکال باید از بسترهای نازک استفاده کرد یا درجه حرارت سالن را کاهش دادرطوبت نسبی مورد نیاز را باید با آب پاشی های مکرّر در کف و روی دیوار یا بوسیله بخار تامین نمود
در مرحله ریشه دوانی نیازی به آب دادن بستر نمی باشد، فقط در صورت خشک شدن سطح بستر باید مقدار کافی آب روی آن پاشید، در این مرحله با استفاده از حشره کشهای مختلف مانند مالاتیون و دیازنون کف و دیواره های سالن را سمّ پاشی می کنند
 
خاصیت کشندگی لارو ها با دیازنون بیشتر است، نزدیک 100% است

عمده ترین سموم مورد استفاده در سالن های پرورش قارچ

مراحل ساخت کمپوست

روز اول: خیس نمودن کاه و کلوش، مخلوط کردن مکمل های غذایی و انباشته نمودن کمپوست
     روز چهارم: اولین مرحله زیر و رو کردن کمپوست و قالب زنی مجدد کمپوست
      روز هشتم: دومین مرحله زیر و رو کردن کمپوست و قالب زنی مجدد کمپوست
      روز دوازدهم: سومین مرحله زیر و رو کردن کمپوست و قالب زنی مجدد کمپوست
      روز شانزدهم: چهارمین مرحله زیر و رو کردن کمپوست و قالب زنی مجدد کمپوست
     روز بیستم: آخرین مرحله زیر و رو کردن کمپوست
 
در این روش به جز پودر سنگ گچ را در سومین و چهارمین مرحله زیر و رو کردن کمپوست به مقدار کافی اضافه می نمایند
 
در آخرین مرحله زیر و رو کردن کمپوست 20 لیتر محلول آب حاوی 40 میلی لیتر سمّ مالاتیون روی کمپوست می پاشند تا آفات و حشرات درون کمپوست از بین بروند
البته از سموم دیگر مانند: 1- دیازیون، 2- گوزاتیون (آزینفوس متیل)، 3- ملاتیون، 4- آترازول، 5- لیندین، 6- تیونازین، 7- دروسپان می توان به این منظور استفاده نمود حشره کش هستند
 
از سنگ گچ برای گرفتن رطوبت اضافی و جلوگیری از بهم چسبیدن کمپوست استفاده می شود
برای کمپوستهای طبیعی آخرین مرحله برگرداندن کمپوست به جای روز بیستم روز شانزدهم میباشد

اصول تهیه اسپان قارچ با استفاده از بذر غلات

 

در این روش 10 کیلوگرم گندم را به مدت 15 دقیقه در 15 لیتر آب می جوشانند، شعله را خاموش نموده و اجازه می دهند تا دانه های گندم 15 دقیقه دیگر داخل آب جوشیده باقی بمانند به این ترتیب دانه گندم کاملاً نرم می شود. گندم ها را داخل یک صافی یا اَلک می ریزند تا آب اضافی از آن خارج شود، سپس آن را روی یک تکه پارچه یا کاغذ روزنامه پهن نموده تا خنک شود و آب موجود در سطح آنها تبخیر گردد، در این هنگام مقدار 120 گرم سولفات کلسیم ئیدراته و 30گرم کربنات کلسیم را به دانه ها اضافه نموده و خوب مخلوط می نمایند. سولفات کلسیم از بهم چسبیدن دانه ها جلوگیری می کند و کربنات کلسیمPH مناسب را فراهم می آورد
دانه های آماده شده در شیشه های نیم متری یا کیسه های پلاستیکی می ریزند (در هر کیسه یا هر شیشه حدود 250 گرم گندم جوشیده) و سپس درپوش پنبه ای را گذاشته و آنرا در اتوکلاو در دمای 121 درجه سانتیگراد به مدت 2 ساعت استریل می نماییم سپس شیشه های حاوی دانه گندم را با کشت خالص قارچ مایه کوبی کرده و در محیط تاریک با حرارت 22 تا 24 درجه سانتیگراد به مدت 2 هفته نگهداری می نمایند تا مسلیوم قارچ سطح دانه ها را بپوشاند. برای این منظور از سایر دانه های غلات مانند جو، ارزن، سورگُم و ... نیز می توان استفاده نمود. پرلیت ماده ای است که در 1000 درجه سانتیگراد افزایش حجم پیدا می کند
 
مواد لازم برای تهیه اسپان در این روش عبارتند از
1- پرلیت به مقدار 1450 گرم، 2- سبوس گندم 1650 گرم، 3- سولفات کلسیم 200 گرم، 4- کربنات کلسیم 50 گرم، 5- آب به مقدار 665 میلی لیتر
پس از مخلوط کردن این مواد آنها را داخل شیشه های نیم متری ریخته و استریل می نمایند. بقیه مراحل مشابه روش تهیه اسپان با بذر غلات می باشد. اسپان تهیه شده با این روش به نسبت ارزان بوده و به مدت زمان طولانی تری قابل نگهداری می باشد
لازم به ذکر است ذکر مطالب بالا به صورت اختصار جهت اطلاع از کلیت تولید بذر قارچ می باشد و در عمل تولید اسپان قارچ خوراکی در آزمایشگاه های صنعتی برای فروش بسیار پیچیده تر و با رعایت استاندارد های بسیار بالا انجام می پذیرید

مروری بر فواید قارچ های خوراکی