کمپوست در پرورش قارچ دکمه ای چیست؟

کمپوست چیست؟

کمپوست، مخلوط بقایای حیوانی و گیاهی است. دلیل لزوم وجود این دو ماده در کمپوست این است که در اثر فعالیت میکروارگانیسم ها، مواد معدنی، کربوهیدرات ها و پروتئین هایی که داخل این بقایا وجود دارد، به شکل قابل جذب برای قارچ در می آید.

 

در کنار این مواد، قارچ به لیگنین زیاد نیز نیاز دارد و برای تامین این ماده، کاه (مواد گیاهی) به این مخلوط اضافه می شود. از طرف دیگر، کاه سرشار از سلولز است که با تجزیه آن، ویتامین های مورد نیاز قارچ یه داخل مخلوط رها می شود تا قارچ بتواند از آن استفاده کند.

 

ادامه نوشته

بیوفیلترها در پرورش قارچ دکمه ای چیست؟

در فرآیند کمپوست سازی، شوینده های هوا (Air Washer) می توانند بخار آمونیاک را از بین ببرند اما این شوینده ها، درمورد همه آلاینده ها، کارآمد نیستند. از طرفی دیگر در صورت استفاده از آب برای جذب و حذف مواد تولید کننده بو، آب به صورت اشباع در آمده و دیگر نمی تواند مواد بودار بیشتری را جذب کند. یک روش برای حذف یا کاهش قابل ملاحظه بو در فرآیند کمپوست سازی، استفاده از فیلترهای زیستی (Biofilter) است.

 

بیوفیلتر چیست؟

بیوفیلتراسیون یکی از مهم ترین فرآیندهایی است که برای کنترل بو از روی مواد بودار مثل زغال چوب و کمپوست، ترکیبات آلی فرار، سولفید هیدروژن و آمونیاک استفاده می شود. در بیوفیلترهای از میکروارگانیسم های تثبیت شده روی یک بستر متخلخل، برای کاستن از مقدار آلاینده های موجود در یک جریان گازی استفاده می شود. در این فیلترها، میکروارگانیسم ها به دو طریق قرار گرفته اند:

– میکروارگانیسم ها، یا در داخل یک لایه نازک زیستی (Biofilm) (که روی سطح آکنه های بستر را می پوشاند) قرار گرفته اند.

– حالت دیگر این است که میکروارگانیسم ها به صورت معلق در فاز آبی پیرامون آکنه ها، رشد می کنند.

به طور کلی بیوفیلترها دارای دو قسمت اصلی هستند: بیوماس و یک لایه پارچه نازک که بر روی بیوماس قرار می گیرد، بیوماس شامل یک بستر فیلتر کننده مانند چمن و علف جارو، پوست درخت، مخلوط پوست درخت و هوموس، خاک اره، فیبرهای نارگیل و … است که این مواد خنثی هستند.

طرز کار بیوفیلترها 

هوای آلوده، در هنگام عبور از فیلترهای زیستی تصفیه می شوند بدین صورت که بیوماس، آلودگی های هوا را جذب کرده و به عنوان مواد غذایی مورد نیاز برای رشد و نمو باکتری ها استفاده می کند از طرفی تولیدات این بیوماس، ترکیباتی هستند که به محیط زیست آسیب نمی رسانند که شامل آب، حرارت و دی اکسید کربن هستند.

ارگانیسم ها در داخل توده بیوماس زندگی کرده و تولید مثل می کنند و پس از مرگ نیز بقایای آن ها، به وسیله سایر میکروارگانیسم ها، مورد استفاده قرار می گیرند.

در فرآیند کمپوست سازی، برای از بین بردن بو، استفاده از بیوفیلترها نسبت به فیلترهای دیگر بهتر است زیرا هوای خروجی در همه لحظات و موارد، دارای بوی یکنواخت نیست و شدت آن متفاوت است از طرف دیگر، میکروارگانیسم ها در شرایط عادی نمی توانند در هر لحظه فعالیت خود را با تغییر مواد موجود در هوای خروجی، تغییر دهند بنابراین در این گونه موارد، مواد آلی موجود در بیوماس فیلتر، کربن مورد نیاز برای فعالیت میکروارگانیسم ها را در اختیار آن ها قرار می دهند.

لذا تغییر شدت جریان هوای خروجی و میزان مواد موجود در هوا تاثیر سویی بر فعالیت میکروارگانیسم ها نخواهد داشت و در نتیجه این فیلترها به خوبی می توانند هوای آلوده ناشی از کمپوست را تصفیه کنند.

مزایای بیوفیلترها

– بیوفیلترها، هزینه پایینی را برای راه اندازی و اجرا نیاز دارند.

– جریان آلوده ثانویه تولید نمی کنند.

– ترکیباتی که در نتیجه تصفیه هوای آلوده ایجاد می کنند شامل دی اکسید کربن و آب و حرارت است که اثر تخریبی بر محیط زیست ندارند.

– به طور کارآمد، مواد آلوده در هوا را حذف می کند.

– افت فشار در این فیلترها کم است.

معایب بیوفیلترها

– برای استفاده از این فیلترها، سطح زیر بنای بزرگی مورد نیاز است.

– برای غلظت های بالای آلودگی هوا نامناسب است زیرا نمی توانند به خوبی عملکرد خود را نشان دهند.

– احتمال انسداد توسط ذرات گرد و عبار معلق در هوا برای این فیلترها وجود دارد و درنتیجه بیوماس از بین خواهد رفت.

– احتمال فاسد شدن بستر نیز وجود دارد.

– مواد آلی موجود در آن ها (کاه، چوب درخت و ..) به مرور پوسیده شده و درنتیجه عمر بیوفیلترها کوتاه خواهد شد.

 

عوامل مؤثر بر عملکرد و طول عمر بیوفیلترها

عوامل مختلفی بر میزان اثر بخشی بیوفیلترها و طول عمر آن ها  تاثیر گذار است که در ادامه به برخی از آن ها اشاره خواهیم نمود:

– میزان بار ایجاد شده بر روی بیوماس موجود در فیلترها

تجزیه بخار آمونیاک، وابسته به زمان است و میکروارگانیسم ها برای انجام هر مرحله از تجزیه، نیاز به زمان مشخص دارند. درصورتی که میزان آمونیاک زدوده شده توسط میکروارگانیسم ها کمتر از مقدار تولید شده در سالن در یک مقطع زمانی مشخص باشد، آمونیاک اضافی، در آب موجود در بیوماس جذب شده که این امر سبب بالا رفتن اسیدیته بیوماس و از بین رفتن میکروارگانیسم ها می شود. معمولاً در عمل برای اینکه این حالت پیش نیاید، ابتدا پیش گرما به هوا داده می شود تا مقداری از آمونیاک آن زدوده شود.

– میزان اسیدیته

اگر محیط زندگی میکروارگانیسم ها بیش از حد اسیدی شود، میکروارگانیسم ها از بین خواهند رفت. برای افزایش کارایی و عمر بیوفیلترها، باید ابتدا موادی را که سبب اسیدی شدن بیوماس می گردند را زدود و سپس آن هوا را از بیوفیلترها عبور داد که برای اینکار ابتدا از شوینده های هوا استفاده می شود.

– دما و رطوبت

اگر دما و رطوبت به اندازه کافی باشد، باکتری های موجود در فیلتر، سبب کاهش بو می شوند بنابراین در استفاده از این فیلترها باید به این نکته توجه داشت که در کنار بیوفیلتر، یک منبع جهت آب پاشی بر روی این مواد و یک منبع جهت سرد کردن فیلتر قرار گیرد تا باکتری ها هنگام جریان هوا، در صورت وجود رطوبت کافی و دمای پایین، بتوانند به بهترین شکل فعالیت نمایند.

– ظرفیت مواد برای نگهداری آب

مواد مورد استفاده در بیوفیلترها، باید ظرفیت بالایی در نگهداری آب داشته باشند تا بتوانند رطوبت مورد نیاز جهت فعالیت میکروارگانیسم ها را تأمین کنند.

– قدرت جمعیت میکروبی موجود در فیلتر برای جذب هوای آلوده

هر چه قدرت رشد و تکثیر میکروارگانیسم ها بالا باشد، مسماً باعث می شوند که بتوانند هوای آلوده بیشتری را جذب کرده و درنتیجه بازدهی بیوفیلتر افزایش خواهد یافت.

و در ادامه …

– دمای بسترهای موجود در بیوفیلترها بیشتر از 40-35 درجه و کمتر از 15 درجه سانتی گراد نشود.

– آمونیاک در هوا وجود نداشته باشد و یا در صورت موجود، میزان آن کمتر از PPM 30 در متر مکعب در هوا باشد.

– هوا باید مرطوب باشد (تقریباً 95 درصد) تا از خشک شدن بستر بیوفیلترها جلوگیری شود.

– سرعت جریان هوا به میزان 200-150 متر مکعب هوا در هر ساعت و از هر متر مربع فیلتر صورت گیرد.

– میزان رطوبت موجود در فیلترهای زیستی بین 70-50 درصد باشد.

 

روش های استفاده از تی کمپوست

تی کمپوست را می توان به دو صورت در کشت، اعمال نمود:

– اسپری کردن بر روی قارچ ها

 در این روش، یک لایه از تی کمپوست، بر روی قارچ قرار می گیرد در نتیجه سطح قارچ با میکروارگانیسم ها پوشیده می شود. این میکروارگانیسم ها، با عوامل بیماری زا رقابت کرده و سبب افزایش مقاومت قارچ به بیماری ها می گردد و از آنجایی که بحث بیماری ها در صنعت قارچ اهمیت بالایی دارد، به نظر می رسد که استفاده از این عصاره مقوی، بسیار موثر خواهد بود و بهتر است تحقیقات در این زمینه بیشتر انجام گیرد.

 

 

– استفاده به عنوان کود مایع

می توان تی کمپوست را به عنوان یک نوع کود مایع، به بستر کشت اضافه نمود و درنتیجه با ورود میکروارگانیسم ها به بستر کشت، میکروفلور بستر تقویت شده و درنتیجه این میکروارگانیسم ها در رشد بهتر و تولید محصول با کیفیت تر نقش موثری خواهند داشت.

پیشنهاد دیتا قارچ به شما:   سالن های پرورش قارچ در کشورهای مختلف

 

تی کمپوست چیست؟

تی کمپوست از عصاره آبی ورمی کمپوست به دست می آید به عبارتی از شست و شوی مداوم ورمی کمپوست تی کمپوست حاصل می گردد. اگر بخواهیم یک تعریف علمی از تی کمپوست داشته باشیم بهتر است این گونه بگوییم که تی کمپوست یا چای کمپوست عبارت است از مايعي كه از كمپوست تخمير شده به دست می آید يا به عبارتي عصاره ای است كه بواسطه فعاليت ارگانيسم ها از كمپوست استخراج می گردد.

علت نامگذاری این ماده به “چای کمپوست” رنگ آن است که عصاره حاصله به رنگ چای است. ورمی کمپوست یک کود آلی بیولوژیک است که در اثر عبور مداوم و آرام مواد آلی در حال پوسیدگی از دستگاه گوارش گونه هایی از کرم خاکی و دفع این مواد از بدن کرم، حاصل می گردد.

 

ورمی کمپوست

تی کمپوست

مزیت های تی کمپوست

تی کمپوست دارای مزیت هایی است که در زیر، به برخی از آن ها اشاره می کنیم:

– در کمپوست معمولی کاه و کلش و کود مرغی، عاری از مواد شیمیایی نیستند بنابراین باید از ماده ای ارگانیک استفاده کرد که عاری از مواد شیمیایی باشد که تی کمپوست این ویژگی را دارد.

– تی کمپوست هم سالم است و هم ارگانیک در نتیجه به سرعت جذب شده و از طرفی خطری هم برای انسان ندارد.

– چای کمپوست تقویت کننده است و با فراهم آوردن مواد غذایی برای قارچ، رشد آن را افزایش می دهد.

– افزایش مقاومت قارچ ها در برابر بیماری ها و آفات، یکی دیگر از مهم ترین مزیتی های استفاده از تی کمپوست است.

– استفاده از تی کمپوست ضایعات قارچ، در کنترل بیولوژیک برخی از بیماری های قارچ، موثر است و در نتیجه از این نظر حائز اهمیت بوده و باید بیشتر مورد مطالعه قرار گیرد.

– با استفاده از تی کمپوست، می توان ضایعات کمپوستی که بعد از استفاده در سالن های پرورش قارچ دکمه ای از آن خارج می شود را مجدداً به سیکل تولید مزارع قارچ بازگرداند و از آن استفاده نمود. سالانه در صنعت قارچ میزان زیادی ضایعات کمپوستی تولید می شود که با این روش، می توان آن ها را دوباره به سیکل تولید بازگرداند و با استفاده مجدد از آن ها، هزینه های تولید را کم کرده و از طرفی خسارت رسانی به محیط زیست هم کاهش می یابد.

 

 

طرز تهیه تی کمپوست

ورمی کمپوست مورد استفاده برای تهیه تی کمپوست باید رسیده باشد زیرا اگر ورمی کمپوست فقیر باشد، درنتیجه تی کمپوست ضعیف هم تولید خواهد شد. همچنین تهیه این عصاره باید در ظروف پلاستیکی صورت گیرد زیرا اگر فلزی باشد، ممکن است دچار خردگی شود و به همین دلیلی توصیه می شود که از سطل فلزی استفاده نشود.

در کل دو روش برای تهیه تی کمپوست وجود دارد که در هر دو روش نسبت ورمی کمپوست به آب برابر 1 به 5 یا 1 به 8 است. این روش ها عبارتند از:

– روش هوازی

در این روش ورمی کمپوست رسیده را داخل یک سطل می ریزند و به آن آب اضافه می کنند که ورمی کمپوست در آب شناور شود سپس مخلوط را هم زده و آن را پس از یک دست شدن، از صافی رد می کنند. عصاره به دست آمده از آن، همان تی کمپوست است.

 

 

– روش هوادهی

در این روش یا ورمی کمپوست به طور مستقیم داخل سطل قرار می گیرد و سپس به آن آب اضافه می شود و یا اینکه آن را داخل گونی یا توری می ریزند و در آن را محکم می بندند و سپس این گونی را داخل سطل آب می گذارند. روش مستقیم برای به دست آوردن مخلوط یکنواخت بهتر است ولی تمیز کردن محیط مشکل است. در هر صورت در کنار هم زدن آب برای خروج عصاره از ورمی کمپوست، باید با یک پمپ، هوادهی صورت گیرد. علت لزوم هوادهی این است که برای میکروارگانیسم ها این عمل، ضروری است.

 

 

 

چگونه بیوکمپوست تولید می شود؟

در جهان امروز با گسترش فعالیت های صنعتی، تولید زباله‌ها افزایش یافته که این افزایش به همراه آلودگي‌هاي روزافزون خاك، آب و هوا، زیستگاه انسان ها را به خطر انداخته است. از طرفی جمعیت انسانی روز به روز در حال افزایش است و این افزایش باعث می شود که میزان تولید زباله ها نیز افزایش یابد. با توجه به این مطالب، توجه به مسئله بازیافت به خصوص در چند دهه اخیر، اهمیت زیادی یافته است. تحقیقات نشان داده است که در كشور بيش از %90  پسماندهاي شهري قابل بازيافت است كه از اين ميان حدود 60 تا 70 درصد آن را مواد آلي تشكيل مي‌دهند.

 

مواد آلي از آن جایی که اثرات چشمگیری بر خصوصيات فيزيكي، شيميايي و بيولوژيكي خاك دارند، نقش بسیار مهمی را در باروري خاك داشته و خاك‌هاي معمولی نسبت به خاك‌هايی که از نظر مواد آلي غنی هستند، توان توليد بسيار پاييني دارند. در ایران، فقر ماده آلی به وضوح دیده می شود که یک راه حل بسیار مؤثر براي جبران كمبود مواد آلي در كشور، تبدیل زباله‌هاي شهري براي به كودهاي آلي است.

 

 

بیوکمپوست چیست؟

بیو کمپوست عبارت است از یک ماده آلی فرآوری شده حاصل از تخمیر پسماند های آلی از قبیل زباله های آلی (سبزیجات، میوه ها و…) و بقایای باغ و پارک (برگ درختان و گل ها و همچنین ضایعات گل فروشی ها) است که حاوی مواد ضروری رشد برای تغذیه گیاه بوده و بافت خاک را بهبود می بخشند؛ به عبارت دیگر كمپوست حاصل از فرآيند بيولوژيكي پسماندهاي آلي تفكيك شده در مبدأ را بيوكمپوست مي نامند.

 

 

فرآیند تولید بیوکمپوست

در فرآیند تبدیل پسماند های آلی به کود و مواد غذایی مورد نیاز برای گیاه، ارگانیسم ها (میکرو ارگانیسم ها شامل کپک ها، قارچ ها، باکتری ها و ماکرو ارگانیسم ها شامل کرم ها، نماتد ها، لاروها، حشرات و…) نقش بسیار مهمی دارند. در واقع کمپوست سازی و همچنین تولید بیوکمپوست را می توان نوعی کشت میکروارگانیسم دانست. این موجودات به آب، هوا و غذا برای زندگی نیاز دارند. غذای آن ها همان پسماندهای آلی است که آن را تجزیه می کنند و از این طریق هم به تهیه این مواد کمک می کنند و هم غذای خود را تهیه می کنند. برای تأمین آب در طبیعت از طریق بارندگی و در فرآیند تولید توسط انسان، این نیاز از طریق آب دهی تأمین می گردد. برای تهیه هوا، کافیست توده مورد نظر را زیر و رو کرد.

اما همان گونه که می دانید، در توده ای از بقایای آلی، موجودات بی هوازی هم وجود دارند که بدون نیاز به هوا، به تجزیه بقایا می پردازند که تفاوت آن ها با موجودات هوازی در این است که موجودات بی هوازی گرما تولید نمی کنند بلکه سبب تولید گاز متان و سولفید هیدروژن می گردند که همین گازها عامل بدبو شدن بقایا و کود تولیدی هستند بنابراین بهتر است فرآیند تولید به گونه ای پیش برود که این موجودات بی هوازی امکان زندگی نداشته باشند.

اهمیت تولید بیوکمپوست

دلایل بسیار زیادی وجود دارد که اهمیت تولید و استفاده از بیوکمپوست ها را توجیه و منطقی می داند که به برخی از آن ها اشاره خواهیم نمود:

• میزان ضایعات و پسماندها کاهش می یابد.
• میزان گاز تولید شده ناشی از دفن زباله ها و درنتیجه کاهش آسیب های زیست محیطی کم خواهد شد.
• با بازیافت زباله ها، نه تنها به محیط زیست کم خواهد شد، از طرفی زمانی که بیوکپوست تولید شد، بخشی از هزینه بازیافت نیز برمی گردد.
• به مساحت کمتری برای دفن زباله ها نیاز است.
• از آنجایی که با تولید بیوکمپوست، میزان سوزاندن زباله ها کاهش می یابد، درنتیجه آلودگی هوا و آلودگی زیست محیطی به طور قابل ملاحظه ای کاهش خواهد یافت.

 

• در این فرآیند، هم زباله های شهری و هم زباله های صنعتی استفاده می شود و بنابراین میزان آلودگی کمتر می شود.
• مواد آلی موجود در زباله ها را به چرخه طبیعی برگردانده و مجدد گیاه می تواند از آن استفاده نماید.
• بیوکمپوست باعث افزایش مواد معدنی، افزایش ظرفیت تبادل یونی، افزایش نیتروژن و بهبود بستر کشت می گردد.
• بیوکمپوست، عاری از میکروارگانیسم های پاتوژن است درنتیجه در کشت مشکلی ایجاد نمی کند.

کاربرد بیوکمپوست

شاید گمان کنید که از بیوکمپوست فقط برای کشت و کار می توان استفاده نمود ولی در این قسمت قصد داریم کاربردهای مختلف بیوکمپوست را برای شما بین کنیم:

• بیوکمپوست نوعی بستر کشت محسوب می شود که عمده ترین کاربرد آن، همین است.
• بیوکمپوست یک سوبسترای بسیار ارزشمند در کشت قارچ به حساب می آید.
• در کارخانه های تولید کمپوست، تولید قند و در دامداری و مرغداری ها، می توان به عنوان بیوماس در بیوفیلتر ها از آن استفاده نمود.

 

 

• در دامداری ها می توان از آن به عنوان بستر دام استفاده نمود.

• از آنجایی که بیوکمپوست میزان خلل و فرج را افزایش می دهد، درنتیجه در برای تولید بلوک های ساختمانی تو خالی از آن استفاده می شود.
• از بیوکمپوست، در صنعت نساجی برای تولید الیاف آلی نیز استفاده می گردد.

معایب استفاده از باگاس در تولید کمپوست

باگاس در کنار محاسن زیادی که دارد، چند عیب نیز با خود به همراه دارد که البته این معایب در برابر مزیت های بی شمار آن قابل چشم پوشی است و از ارزش آن کم نمی کند. عیوب باگاس عبارتند از:

– باگاس حاوی الکل است در نتیجه نمی توان آن را انبار کرد زیرا در انبار به خصوص در روزهای گرم سال، دما افزایش یافته و خطر آتش سوزی بسیار تهدید کننده است.

– بافت باگاس ناهمگن است که همان گونه که گفته شد از ذرات درشت و ریز تشکیل شده است بنابراین قبل از استفاده از آن، باید این دو بافت از یکدیگر تفکیک شوند.

– عیب دیگر آن این است که این ماده بیشتر در جنوب کشور یافت می شود زیرا در آن مناطق کشت می شود بنابراین باید آن را به سایر استان ها انتقال داد.