قسمت اول به وجود آمدن قارچ ها
مروری در تاریخچه ی پرورش قارچ
چه بسا انسان هایی که بر سر این آزمایش ها جان خود را از دست داده و تجربه ای را نصیب دیگران کردهاند. این همه سبب شد که انسان از همان روزهای نخستین زندگی با قارچ به عنوان یک مادهی خوراکی، دارویی، مخـدر یا در اغلب موارد سمـّی آشنا شود و بهرغم ترس از سمیّت آن، برای بهره گیری از مزّهی مطلوب و خواص ویژهی این گیاه، از آن بهره جویـد.
احتمالا نخستین کسانی که از قارچ استفاده کردند، قبایل اولیه بودند که افزون بر مصرف خوراکی، از قارچ به عنوان ماده ی مخدر بهره می جستند.
یونانیان، قارچ را به عنوان غذایی ویژه به مصرف می رساندند و در نوشته های خود از آن یاد می کردند. چینی ها و ژاپنی ها نیز در شرق آسیا جزو نخستین گروه هایی بودند که در زمینه ی پرورش قارچ کار می کردند و فنون مخصوص آن را به عنوان رازی در میان اعضای خانواده خویش پاس می داشتند.
پرورش قارچ دکمه ای، اولین بار در حدود ۷۰۰ سال قبل از میلاد، توسط یک باغبان ناشناس فرانسوی در حومه ی پاریس کنونی صورت گرفت.
در سال ۱۷۵۴، کشت قارچ درگلخانه برای نخستین بار در سوئد ابداع شد و سپـس، در سایر کشورهای اروپایی و آمریکایی گسترش یافت.
در سال ۱۷۷۹، تولید و پرورش قارچ در انگلستان و دیگر کشورهای اروپایی رایج شد. در سال ۱۹۰۵، داگر مطالعات خود را برای تولید بذر خالص از بافت قارچ منتشر کرد. سیندن در سال ۱۹۳۲، تهیه بذر قارچ روی غلات را ابداع نمود و لامبرت آمریکایی، اساس فن آوری امروزی پرورش قارچ های خوراکی را بنیاد نهاد.
او در سال ۱۹۴۱، دست به پاستوریزه کردن ماده ی اولیه ی مورد استفاده در پرورش قارچ زد و با بکارگیری بذر استریل، نتایج بسیار خوبی گرفت. به این ترتیب، او توانست بسیاری از مشکلات پرورش دهندگان قارچ آن روزگار را برطرف سازد و از ورشکستگی آنان جلوگیری کند.
همانند دیگر ملل جهان، ایرانیان نیز از دیرباز با قارچ آشنا بودند و به روش های گوناگون از آن سود می بردند، ولی با این همه هیچ اقدام در خور توجهی در جهت تولید این محصول انجام ندادند و برای انتقال فن آوری تولید قارچ به شیوه امروزی آن هم بسیار دیر وارد معرکه شدند.
ایران، به رغم داشتن استعدادهای فراوان، حتی از کشورهای آسیایی هم عقب ماند و سال ها پس از هند، چین و ژاپن به این کار مبادرت ورزید.
برای اولین بار، کشت قارچ دکمه ای توسط آقای احیایی و با همکاری آقای اسمیت ( Smit ) در داخل غارهای کن، در شمال تهران، انجام گرفت و در سال ۱۳۳۵، شروع به عرضه ی محصول کرد.
پس از اندی، در طی سال های ۵۷-۱۳۴۸، سه واحد کشت و تولید قارچ در تهران، کرج و شهر ری برپا شد که فقط یکی از آن ها فعالیت پرورشی را ادامه داد.
در اواخر سال ۱۳۵۶، تولید بذر قارچ دکمه ای توسط مهندس پیرایش با همکاری دکتر بهروز بهبودی به صورت آزمایشی آغاز شد و توسط دکتر بهبودی ادامه یافت.
در سال های اخیر، شرکت ملارد دست به تولید بذر قارچ زد که کمک قابل توجهی به تولید این محصول در ایران کرد. در حال حاضر، تعداد زیادی کارخانه ی تولید قارچ در تهران، کرج، دماوند، اصفهان، شیراز، مشهد، ایلام، تبریز، ارومیه، مازندران و گیلان فعالیت دارند.
به ویژه در سال های اخیر، با گسترش رایزنی ها در این زمینه، این واحدها توسعه ی فراوان و چشمگیر یافته اند. تعداد واحدهای تولید قارچ ( دارای موافقت اصولی ) در مازندران تا پایان سال ۱۳۸۰، چهار مورد در مساحت تقریبی ۵۰۰۰ متر مربع بود که این واحدها به صورت نیمه فعال در شهرستان های ساری، بابل، آمل و چالوس با ظرفیت اسمی حدود ۲۷۰ تن در سال و ظرفیت واقعی نزدیک به ۱۸۰ تن در سال، مشغول فعالیت بوده اند.
اما کشت قارچ صدفی، برای نخستین بار توسط دکتر مصطفوی در سازمان تحقیقات کشاورزی اوین شروع شد. ایشان دست به تأسیـس واحد تولید قارچ در کلاک به نام اسب سفید زد که در سال ۱۳۶۵ بهره برداری شد.
ولی در حال حاضر غیر فعال است. پس از آن، واحدهای تولید کننده قارچ صدفی بسیاری در سطح کشور ایجاد شده اند که به ویژه تجمع آن ها در سطح استان های تهران، مازندران، اصفهان و گیلان بسیار چشمگیر است. تعداد مجوزهای صادر شده برای احداث واحد های تولید قارچ صدفی، نشانگر سیر سعودی رشد کار پرورش قارچ صدفی است.
انواع نژادهای قارچ های خوراکی
قارچ های صدفی
قارچ صدفی دینگری Pleurotus Sajor-Caju ( Fr ) Singer
که این قارچ اولین بار جاندیک وکاپور در هندئستان جمع آوری و از ان کشت خالص تهیه کرد این قارچ به علت رشد آسان و باردهی عالی و مزه خوب بسرعت به صورت یک گونه تجاری در بسیاری از
کشورها بخصوص آسیای جنوب شرقی مورد بهره برداری قرار گرفت .
قارچ صدفی خرما Pleurotus Pulmonarius ( Fr ) Quelet
این قارچ تا کنون تحت نامهای مختلف از جمله قارچ هندی، قارچ خرما نامیده شده است قطر اسپورها از 15 میکرومتر تجاوز می کند این گونه دارای یک پوشش مجزا و یک حلقه پایدار بر روی ساقه است سیستم هیفی آن نیز ترکیبی از فرمهای دی میتیک و تری میتیک است در شرق ایالات متحده، این قارچ درختان سخت چوب را مورد حمله قرار می دهد در حالی که در نواحی مرتفع روی سوزنی برگهایی چون پیسیا و نراد رشد می کند این قارچ به طور معمول در بهار و تابستان یتفت می شود .

قارچ صدفی صدف درخت Pleurotus Osteratus ( Jacquin Ex Fries ) Kummer
در جنگل های چوب سخت قرار دارد این قارچ روی تعدادی زیادی از مواد سلولزی قادر به رشد است این قارچ به نامهای از جمله قارچ صدفی، تپه صدفی، صدف درخت، قارچ حصیری و غیره نامیده شده است رنگ ارقام تحت تاثیر نژاد و حرارت محیط تغییر می یابد ساقه به صورت نا متقارن و غیر مرکزی یه کلاهک متصل می شود بافت کلاهک نازک و در بعضی به صورت منفرد است این قارچ در مجموع در مناطق معتدله و در جنگلهای گرمسیری جهان انتشار دارد .

قارچ صدفی طلایی Pleurotus Citrinopileatus Singer
از نظر جذابیت و شادابی ظاهری تعداد کمی از قارچ های صدفی مانند این قارچند این گونه بسیار ترد و شکننده بوده، حمل ونقل و جابجایی آن پس از برداشت برای نواحی دور مشگا است طعم این قارچ در ابتدا تند و تلخ است اما بعد از پخت طعمی با بوی تند گردو دارد این قارچ بومی جنگلهای چین، جنوب ژاپن، و مناطق نزدیک آن است .

معرفی انواع قارچ های خوراکی
گوشگ
سایت بندپی – موجودات زنده در پنج فرمانرو kingdom رده بندی می شوند: باکتری ها، آغازیان، گیاهان، قارچ ها و جانوران. قارچ ها موجودات یوکاریوت، هتروتروف (مصرف کننده)، فاقد ریشه، ساقه و برگ هستند. آنها مواد آلی سنتز نمی کنند بر روی مواد آلی مرده یا زنده و یا درون سلول های زنده زیست می کنند. قارچ ها یا تک سلولی هستند و یا چند سلولی.
انواع قارچ ها در فرمانروی قارچ وجود دارند که قارچ های خوراکی از انواع آن هستند که از جمله قارچ های مفید هستند. از دیگر قارچ های مفید، قارچ های مخمر هستند که نقش مهمی در زندگی بشر دارند. تهیه ماست، خمیر، سرکه، الکل و …. وابسته به قارچ های مخمر هستند. قارچ ها در تهیه آنتی بیوتیک نقش بسزایی دارند؛ پنی سیلیوم معروفترین قارچ است که دنیای پزشکی را دچار تحول کرده است. امروزه از قارچ ها در زمینه تخمیر و تهیۀ و تولید انواع ویتامین ها، مواد غذایی و غیره استفاده می کنند. از قارچ ها در زمینه های شیمیایی و تجزیه مواد و حتی سم زدایی استفاده می کنند. این ها نمونه هایی از کاربردهای قارچ ها هستند اما در باور عمومی مردم قارچ ها به دو دسته قارچ های خوراکی و سمی تقسیم می شوند. البته باید اذعان کرد که یکی از کاربردهای مهم قارچ ها، خوراکی بودن برخی از جنس های آن است. قارچ های مضر هم وجود دارند که زنگ ها و سیاهک ها از معروفترین قارچ های مضر هستند.
اما قارچ های خوراکی قارچ هایی هستند که معمولاً با شنیدن نام قارچ ها به ذهن متبادر می شوند. این قارچ های حقیقی دارای ساختار کامل قارچ هستند یعنی دارای کلاهک و پایه هستند که اکثرا به صورت وحشی رشد می کنند. این قارچ ها ممکن است با قارچ های سمی اشتباه شوند. معمولاً راه تشخیص خاصی برای تمییز قارچ های سمی و خوراکی در طبیعت وجود ندارد. اما بر حسب تجربه بومیان هر منطقه این قارچ ها را از هم تمییز می دهند. قارچ ها از هزاران سال پیش تا کنون به عنوان خوراک لذیذ و مغذی مورد استفادۀ بشر قرار گرفته اند اما با رشد جمعیت و نیاز روز افزون این جمعیت به قارچ، پرورش قارچ به صورت دستی و صنعتی مورد توجه قرار گرفته است. قارچ های صدفی و دکمه ای از جمله قارچ هایی هستند که به صورت صنعتی به مقدار زیاد کشت می شود.

مروری بر تاریخ پیدایش قارچ
انسان از بدو پیدایش در جستجوی غذا بوده و احتمالاً یکی از اولین محصولاتی که به عنوان غذا جلب توجه کرده اند، قارچها بوده اند. گرچه سابقه تحقیق علمی در مورد قارچهای خوراکی یا به عبارتی بهتر، قارچهای کلاهدار خوراکی Edible Mushrooms به ابتدای قرن بیستم می رسد، اما استفاده از قارچهای خوراکی برای مصارف غذایی، دارویی و اهداف مذهبی، قدمتی به اندازه تاریخ دارد.
فراعنه ي مصر، قارچ را يک خوراکي لذيذ مي دانستند و يوناني ها اعتقاد داشتند که قارچ براي جنگاوران در صحنه نبرد، توليد قدرت مي کند. رومي ها نيز قارچ را به عنوان يک هديه از جانب خدا برمي شمردند و آن را فقط در روزهاي عيد استفاده مي کردند. چيني ها از آن به عنوان يک گنج غذايي سالم مصرف مي کردند.
سلام خدمت همه بازدیدکنندگان محترم آذرقارچ