9 علت تعطیلی واحدهای کمپوست سازی سنتی در واحدهای پرورش قارچ دکمه ای

اگر به حدود ده سال قبل برگردیم، خواهیم دید که تقریباً تمامی واحدهای پرورش قارچ دکمه ای، خودشان یک کمپوست سازی هرچند کوچک در کنار یا با فاصله از سالن‌های پرورش قارچ خود داشتند و کمپوست موردنیازشان را خودشان تولید می‌کردند.

من نیز این تجربه را داشتم و در کنار سالن­ های پرورش قارچ دکمه ­ای، کمپوست مورد نیاز خود را به روش سنتی تولید می­ کردیم. ولی در این حین مشکلات زیادی داشتیم که این مشکلات همگی از دلایل تعطیل شدن واحد کمپوست ­سازی سنتی ما و تبدیل آن به کارخانه کمپوست­ سازی صنعتی بود. اکنون تقریباً تمامی یا اکثر واحدهای کمپوست­ سازی سنتی تعطیل‌شده‌اند یا اینکه به واحدهای صنعتی بزرگی تبدیل ‌شده‌اند و اما چند سؤال …

در این مدت چه اتفاقی افتاد که واحدهای سنتی به این نقطه رسیدند؟

آیا چنین سرنوشتی در انتظار واحدهای تولیدی بذر کارخانجات هم هست؟

و تخصص تولید بذر در مقیاس بزرگ و صنعتی از تولید کمپوست جدا خواهد شد؟

ایده جداکردن واحدهای تولیدی مختلف (کمپوست فاز 1 و 2 و بذر و پرورش) از کشورهای صاحب نام این رشته مثل هلند گرفته شده است و در واحدهایی که هر دو واحد (سالن‌های پرورش قارچ دکمه­ ای و سایت کمپوست سازی) را دارند، عملاً این جداسازی را هم از نظر جغرافیایی و مکانی و هم از جهت تیم مدیریت انجام داده‌اند (به این معنی که هر دو واحد از هم فاصله زیادی دارند، هر واحد دارای متخصصین و کارشناسان و سیستم مدیریت مربوط به خود است) و نتایج، قابل قیاس با روش قبل نمی‌باشد. مهم­ ترین علت تعطیلی واحدهای کمپوست­ سازی سنتی را باید در اقتصادی نبودن به دلیل عملکرد پایین نسبت به روش صنعتی دانست. به علت کیفیت پایین کمپوست سنتی، متوسط عملکرد محصول قارچ این روش نسبت به صنعتی خیلی پایین‌تر بود (17-14 درصد وزنی) که به دلایل زیر می­ باشد:

اجازه بدهید از همان ابتدای کار را بررسی کنیم:

1- کلش در مدت کوتاهی باید خیسانده می‌شد زمان آبیاری (سه تا پنج روز) در سیستم سنتی به علت انجام در فضای باز از یک طرف یکنواختی نداشت و همان‌طور تابع شرایط آب وهوا بود تا جایی­ که در زمستان در مناطقی از کشور ممکن بود آب یخ بزند و در تابستان دائماً تبخیر می‌شد و از طرف دیگر فرایند آبیاری را به‌شدت طولانی می‌کرد و بدین معنی بود که منابع کربن و ازته کلش، در طی زمان از دست می‌رفت و کلش قبل از ورود به فاز اول کمپوست بخشی از منابع خود را از دست می‌داد. پس غیریکنواختی از همان ابتدا، کیفیت کمپوست را پایین می‌آورد درحالی‌که در روش‌های صنعتی چه به روش غرقاب یا خیساندن در هر فضای بسته دیگری زمان خیلی کوتاه‌تر و کیفیت بهتر است.

2- تولید کمپوست سنتی (قالب و هوادهی و کپه و…) در هوای آزاد و حداکثر زیر سوله انجام می‌شد که به‌شدت تحت تأثیر هوای محیط بود. در هوای سرد تا عمق زیادی از توده کمپوست، دماپایین بود و در هوای گرم قسمت اعظم از سطح کمپوست خشک می‌شد. درحالی‌که دمای قالب بایستی به حدود 80 درجه سانتی­ گراد برسد و قسمت اعظم کمپوست در هر مرحله این دما را تجربه نمی‌کرد ولی در بونکرها به علت بسته بودن اطراف کمپوست و تحت کنترل بودن شرایط کمپوست، این‌گونه نیست.

3– به علت اینکه جریان گردش هوا در روش سنتی تابع شرایط محیطی بود زمان زیادی صرف می‌شد تا اولاً دمای کمپوست با جریان طبیعی هوا افزایش یابد دوما به همه قسمت‌های قالب و کمپوست هوای لازم نمی‌رسید و تخمیرهای بی‌هوازی زیادی داشتیم (که نقش مهمی در کیفیت کمپوست داشتند) درحالی‌که در روش صنعتی هوای مورد نیاز توسط هواسازهای مخصوص به داخل کمپوست با فشار و دبی و زمان قابل تنظیم اندازه‌گیری و شارژ می­ شود که میزان تخمیرهای بی‌هوازی را فوق‌العاده کاهش می‌دهد.

4- سخت بودن کار: تولید کمپوست در روش سنتی به‌شدت به نیروی انسانی وابسته بود و کاری طاقت‌فرسا محسوب می‌شد، در شرایط آلودگی و بوی نامطبوع شدید، جابه‌جایی روزانه 50 تن کمپوست از پرتاب آن تا ارتفاع 2/20 سانتی‌متری و پر کردن تونل تا ارتفاع 3 متری (برای 4 نفر در روز) کار را سخت می‌کرد و خستگی کارگران روی کیفیت کمپوست به شدت تأثیر می ­گذاشت. من با شش سال سابقه تولید کمپوست سنتی به علت سخت بودن کار، دائماً با کارگران مربوطه بحث داشتیم.

5– شخصاً برای تولید 6000 تن کمپوست در سال حدود 18 نفر کارگر لازم داشتم درحالی‌که این تعداد کارگر در حال حاضر برای 60000 تن کمپوست به روش صنعتی هم نیاز نمی‌باشد.

6- زمانی تصور می‌شد که به علت کاهش سطح به حجم کمپوست کیسه‌ای نسبت به بلوک عملکرد پایینی دارد، درحالی‌که تلاش برای تولید کمپوست بستری از کمپوست سنتی تأثیر چندانی در عملکرد نداشت و عملکرد بیشتر از آنکه به نوع بسته‌بندی کمپوست بستگی داشته باشد به پروسه تولید کمپوست وابسته است.

7- طولانی بودن مراحل تولید کمپوست در روش سنتی از آبیاری گرفته تا پایان فاز 1 باعث می‌شود که مواد غذای آلی در حین فرایند اکسید شوند و به هوا بروند و در نهایت عملکرد کمپوست پایین بیاید.

8- تلاش‌های زیادی صورت گرفت که تولید کمی مکانیزه‌تر شود. وقتی‌که برای میکس و قالب زدن از ماشین‌آلات مخصوص استفاده شد و واحدهایی در کشور بودند که فاز اول را با دستگاه‌هایی (Tillot, Traymaster) از کشورهای اروپایی وارد کرده و تا حدودی مکانیزه شده بودند که نتایج عملکرد کمی بهبود پیدا کرد. و لیکن باز عملکردها پایین بود به‌طوری‌که همان واحدها هم مجبور شدند از سیستم بونکر استفاده کنند.

9- در سیر تکامل فرایندهای کمپوست سازی طی پانزده سال گذشته عمده تغییرات در قسمت فاز اول صورت گرفت و در فاز دوم کمپوست سازی خیلی تغییرات نداشتیم چون تولید یک کمپوست خوب فوق‌العاده به نحوه کار در فاز اول بستگی دارد.

سخن آخر …

در کنار همه مزایایی که تولید کمپوست سازی صنعتی دارد، معایبی هم دارد:

 تولید کمپوست نیاز به تخصص و تجربه زیادی دارد که نمی‌توان از راه آزمایش و خطا به آن دست پیدا کرد. هزینه‌های تولید یک کمپوست نامرغوب فوق‌العاده بالاست و تیم تخصصی خود را می‌طلبد که باید از تیم تولید پرورش جدا باشند. تجربه کردن تولید کمپوست و قارچ با یک تیم کاملاً اشتباه است و در حال حاضر واحدهایی که پرورش وکمپوست سازی دارند، عملاً این جداسازی را انجام داده‌اند و دو تیم مدیریت، هر واحد را به عهده دارند. این باعث می‌شود که هر تیم تخصص مورد نیاز خود را کسب کند و آن را به کار بندد و وقت و انرژی خود را صرف کسب آموزش تخصصی کند و کار قطعاً بهتر خواهد شد.

تولید کمپوست به روش صنعتی با وجود تمام ویژگی‌های مثبت نیاز به سرمایه‌گذاری زیاد و سنگین و ماشین‌آلات زیادی دارد که راه‌اندازی و ساخت آن برای واحدهای کوچک و کمتر از 20 تا 30 هزار تن در سال با توجه به سرمایه‌گذاری لازم شاید صرفه اقتصادی لازم نداشته باشد.

 

آیا استفاده از مکمل‌های غذایی در کمپوست قارچ دکمه ای جهت کشت دوم مؤثر است؟

تولید قارچ دکمه‌ای در ایالات‌متحده آمریکا یک صنعت 480 میلیون دلاری است. در چرخه محصول، قارچ‌ها در طول فلش‌هایی با فاصله تقریباً ۷ روزه برداشت می‌شوند. بعد از دو فلش اول، تولید قارچ به‌شدت کاهش یافته و فلش‌های بعدی، قارچ کمتری تولید می‌کنند. پرورش‌دهندگان قارچ دکمه­ ای معمولاً پس از فلش‌های دوم یا سوم، کمپوست های سالن‌ها را دور می‌ریزند؛ زیرا بر این باور هستند که تولید قارچ در فلش‌های آخر به دلیل تخلیه مواد غذایی کمپوست کاهش می‌یابد.

 حذف لایه پوششی بعد از دو فلش اول و تغذیه مجدد کمپوست با کنجاله پنبه‌دانه و مجدداً ایجاد لایه پوششی بر روی کمپوست از روش‌های افزایش عملکرد قارچ دکمه‌ای می‌باشد.

کنجاله پنبه دانه

عملکرد قارچ‌ها همچنین با افزودن کازئین هیدرولیزات محلول در زمان‌های مختلف بعد از پوشش دهی افزایش می‌یابد. در برخی از مطالعات بیان‌شده که کاهش تولید قارچ در فلش‌های پی‌درپی ممکن است با کاهش در مواد غذایی خاص همراه باشد ولی برخی دیگر از مطالعات این کاهش عملکرد را ناشی از تجمع مواد سمی، مواد معدنی و یا حضور رقیبان میکروبی در کمپوست می‌داند.

تولید و آماده‌سازی کمپوست از مواد اولیه خام هزینه زیادی دارد و تخمین زده‌اند که در ایالات‌متحده امریکا هر ساله حداقل ۳۶ مترمکعب از کمپوست های مصرف شده دور ریخته می‌شوند؛ بنابراین روشی برای افزایش عملکرد قارچ دکمه‌ای از طریق استفاده مجدد از کمپوست مصرف شده، می‌تواند هر ساله منجر به کاهش هزینه‌های تولید کمپوست و جلوگیری از دور ریخت کمپوست های مصرف شده گردد.

روش انجام آزمایش:

در این پژوهش اثر افزودن مکمل‌های غذایی به کمپوست قارچ مصرف شده برای تولید محصول دوم قارچ بررسی شده است. سه آزمایش بر کمپوست مصرف شده انجام گردید. آزمایش اول شامل حذف لایه پوششی بعد از اتمام فلش‌های اول و دوم و بعد از آن افزودن مکمل‌های غذایی و لایه پوششی، آزمایش دوم مانند آزمایش اول با این تفاوت که فلش سوم هم افزوده شد و آزمایش سوم همچون دو آزمایش قبل و همچنین تأثیر مکمل‌های غذایی بعد از فلش دوم بررسی گردید و در آن از قارچ‌کش‌ها هم استفاده شد.

 قارچ‌ها بعد از فلش‌های اول، دوم و سوم برداشت شدند، سپس لایه پوششی آن‌ها برداشته شده و سپس کمپوست قارچ تفکیک‌شده و با مکمل‌های غذایی همراه با قارچ‌کش به بستر داده شد و مجدداً پوشش دهی شدند. تولید کل محصول دوم، زمانی که کمپوست بعد از اولین فلش مکمل دهی شد در مقایسه با مکمل دهی مجدد بعد از دومین و سومین فلش بیشتر بود. غلظت‌های پتاسیم و املاح محلول افزایش یافت و این نشان می‌دهد که خارج کردن لایه پوششی به کاهش تجمع مواد محدودکننده رشد، کمک می‌کند.

پوشش دهی مجدد و استفاده از مکمل غذایی مجدد در کمپوست قارچ یک فرصت بالقوه برای افزایش درآمد و کاهش هزینه آماده‌سازی و بازیافت کمپوست برای پروش دهنده‌های قارچ است. توانایی کمپوست قارچ دومین کشت، شانس افزایش عملکرد را تا ۴۰ درصد یا بیشتر با توجه به پوشش دهی مجدد و استفاده از مکمل غذایی مجدد بعد از اولین، دومین یا سومین فلش می‌دهد. پوشش دهی در اوایل چرخه رشد محصول می‌تواند موجب افزایش عملکرد و تولید محصول در کشت دوم شود و این در عین حال منجر به کاهش زمان مواجهه با آفت‌ها، پاتوژن ها و کپک‌های هرز که اثر منفی بر روی تولید محصول دارند، خواهد شد.

 از سوی دیگر، پوشش دهی مجدد بعد از اولین فلش می‌تواند موجب افزایش خطر اقتصادی یا افزایش هزینه شود. درصورتی‌که دومین کشت با شکست مواجه شود، پرورش‌دهنده‌ها ممکن است هزینه‌های خود را با اولین کشت جبران نکنند و آن‌ها به برداشت دومین محصول وابسته خواهند بود.

از این‌ روی لازم به ذکر است که پرورش‌دهنده تنها زمانی اقدام به پوشش دهی مجدد می‌کنند که اطمینان حاصل کنند پاتوژن هایی نظیر ورتیسیلیوم، تریکودرما، بیماری‌های قارچی، موریانه‌ها و نماتدها در کمپوست، قبل از استفاده از مکمل غذایی و پوشش دهی مجدد حضور ندارند. نماتد های ساپروفیتی نیز می‌توانند به‌شدت مشکل‌آفرین باشند زیرا سریعاً تکثیر شده و بر کل محصول قارچ اثر منفی می‌گذارند.

اسپیر در سال ۱۹۹۸ یک روش ساندویچی را توصیف می‌کند که از تلقیح ماده پوششی CI به‌عنوان پوشش کمپوست (۲۵۰ گرم CI بر مترمربع کمپوست) استفاده کرده و امکان پوشش دهی کمپوست فاز ۲ را به جای بازه زمانی ۱۳ روزه به شش روز رشد می‌رساند. طی چندین سال تلاش‌های زیادی برای پوشش دهی زودهنگام صورت گرفته است ولی با موفقیت مواجه نشده است زیرا میسلیوم در ماده‌ی پوششی CI نمی‌تواند به مواد غذایی کافی در کمپوست دست پیدا کند و گرسنه می‌ماند.

کلر

حذف لایه پوششی قبل از افزودن مکمل‌های غذایی و پوشش دهی مجدد می‌تواند موجب افزایش از بین رفتن املاح محلول محدودکننده رشد ازجمله پتاسیم شود.

مقدار و نوع مکمل‌ها می‌توانند در زمان افزودن مکمل غذایی بعد از پوشش دهی بر عملکرد قارچ اثر داشته باشد. شیزل در سال ۱۹۶۴ گزارش کرد که افزودن 1/5 درصد و ۳ درصد کنجاله پنبه‌دانه به کمپوست قارچ پوشش دهی شده بعد از دومین فلش منجر به افزایش 5% و 18%  نسبت تیمار شاهد می‌شود. همچنین سان انتونیو گزارش کرد که تزریق سطوح مختلف هیدرولیزات کازئین محلول به کمپوست در مراحل مختلف منجر به افزایش عملکرد قارچ می‌شود.

نشان داده‌شده است که برخی از آمینواسیدهای خاص که موجب محدود شدن عملکرد قارچ می‌شوند، در این فرایند حذف می‌شوند بر اساس نتایج مطالعات، وقتی نوع خاصی از پروتئین گیاهی هیدرولیز شده غنی از اسیدهای آمینه منشعب (لوسئین، ایزولوسیئین و والین) و فنیل آلانین به کمپوست در زمان پوشش دهی افزوده شد، افزایش عملکرد وجود خواهد داشت.

اسیدهای آمینه پروتئین

سخن آخر …

مشاهدات، این نتیجه را تائید می‌کند که، مکمل سازی کمپوست قارچ در اوایل سیکل رشد منجر به افزایش عملکرد کشت دوم قارچ می‌شود.

افزودن اسپان ومکمل های غذایی در کمپوست مصرفی بر عملکرد قارچ دکمه ای چه تاثیری دارد؟

تولید قارچ زراعی، یک صنعت چند میلیارد دلاری در سراسر جهان است. تولید سالانه در ایالات متحده آمریکا، در طول هر 10 سال گذشته، با احتساب 226 میلیون کیلوگرم (63 درصد) از عرضه در سال 2008، به فراتر از 360 میلیون کیلوگرم رفته است.

مقدمه

قارچ بر روی یک بستر کمپوست متشکل از مخلوط یونجه، چوب بلال ذرت، کاه و کلش گندم، کود اسب و طیور، پوسته پنبه دانه، علوفه ذرت، گچ و سایر مواد خام تهیه شده است. آماده سازی کمپوست انتخابی مناسب برای تولید تجاری هزینه زیادی دارد و محاسبه شده است هزینه آن از 50 درصد هزینه قارچ تولیدی، بالاتر است؛ بنابراین تحقیقات قابل ملاحظه ای بر روی افزایش پتانسیل بهره برداری از کمپوست در حال انجام است.

به طور کلی اعتقاد بر این است که تولید قارچ بعد از فلش دوم به سرعت کاهش می یابد زیرا مواد مغذی خاص، از کمپوست تخلیه شده اند.

همچنین دیده شده است که تزریق کازئین آبدار هیدرولیز شده در زمان­ های متنوع خاکدهی، عملکرد قارچ را افزایش می دهد. مکمل دهی و خاکدهی مجدد کمپوست قارچ با مواد مغذی که به کندی رها می شوند، بعد از اولین، دومین و سومین فلش، عملکرد قارچ را 40 تا 50 درصد بیشتر از کمپوست قارچ بدون مکمل افزایش می دهد که این بستگی به زمانی دارد که کمپوست مجدداً مکمل دهی و خاکدهی می شود. مکمل دهی و خاکدهی اولیه در سیکل محصول منجر به عملکرد دو برابر بالاتر در محصول می شود.

ادامه نوشته

آیا از کاغذ های باطله می توان جهت پرورش قارچ دکمه ای استفاده نمود؟

قارچ ها یکی از منابع مهم غذایی برای انسان ها هستند و همچنین از بعضی بیماری ها از قبیل سرطان و بیماری های قلبی جلوگیری می کنند. به علاوه قارچ ها در جوامع صنعتی بسیار مورد استقبال هستند، زیرا مقدار کمی کالری دارند و دارای اثر رژیمی هستند؛ بنابراین مصرف قارچ در جهان هر سال رو به افزایش است.

 

سرانه مصرف قارچ 

در سال 2004 مصرف قارچ به حدود سه میلیون  تن در سال رسیده است. مقدار مصرف قارچ در در قاره های مختلف متفاوت است. بیشترین مصرف قارچ مربوط به قاره اقیانوسیه با سرانه مصرف مقدار 2/36 کیلوگرم در سال 2002 و سپس اروپا با 1/52 کیلوگرم در سال بوده است. کمترین مقدار مصرف قارچ مربوط به آسیا شرقی و افریقا در حدود 0/05 تا 0/01 کیلوگرم در سال است.

تولید قارچ در بعضی مناطق از جمله آسیای شرقی هیچ گونه توجیح اقتصادی ندارد. از طرف دیگر مصرف حدود 3 تن در هر سال است و این مقدار نشان دهنده این است که میزان تولید در این منطقه کمتر از میزان مصرف می باشد. بررسی در مورد موقعیت تولید قارچ در لبنان نتایج اقتصادی بسیار خوبی را انتظار دارد. در آسیای شرقی گرایش به مصرف قارچ تازه وجود دارد. مقایسه احتیاجات تولیدات موجود با نیازهای قارچ ها از اهمیت بالایی برخوردار می­ باشد. به عنوان مثال برای موفقیت در کشت قارچ دکمه ای کیفیت بالای خاک پوششی و کمپوست اهمیت زیادی دارد.

مقدمه

مصرف قارچ در جهان هر سال رو به افزایش است، از طرفی بدلیل هزینه های بالای تولید کمپوست، شاید بتوان از کاغذهای باطله برای تولید آن استفاده کرد. این ایده نتیجه خوبی دارد مشروط بر این که در تولید کمپوست با کاغذهای باطله، اصول آن رعایت شود و افزودنی های لازم نیز اضافه گردد.

روش آزمایش

سه آزمایش به منظور امکان جایگزینی پیت با کاغذهای باطله در تولید قارچ انجام گرفت. این آزمایش شامل تیمارهای:

1- کاغذهای باطله خرد شده + بدون کمپوست

2- کاغذ های باطله + کمپوست

3- کاغذ های باطله + کمپوست + ترکیبات نیتروژنی

کاغذهای باطله جمع آوری شده و به قطعات به قطر 0/5 سانتی متر و طول های متفاوت خرد شدند. 8 گلدان پلاستیکی با 5 کیلوگرم از کاغذهای خرد شده پر شدند. در هر گلدان 5 سوراخ جهت تهویه هوای کافی و ممانعت از افزایش دما سطوح بحرانی در نظر گرفته شد. یک هیتر برقی برای تنظیم دمای اتاق در 18 درجه سانتی گراد استفاده شد. دمای کمپوست کاغذ به وسیله یک دماسنج که دارای یک لوله با طول 50 سانتی متر بود، در هر گلدان نمایش داده شد.

روش ساخت کمپوست از کاغذهای باطله

دمای کمپوست کمتر از 18 درجه سانتی گراد و نیز بیشتر از 38 درجه سانتی گراد نشد. در شروع فرایند ساخت کمپوست به زهکش  هر گلدان مقداری آب اضافه گردید به گونه ای که کاغذ ها کاملاً خیس شدند. همچنین آب برای مرطوب نگه داشتن لایه زیری نیز لازم بود. مقدار آب در  یک زمان و به مقدار مساوی به همه گلدان ها اضافه شد. مقدار رطوبت کمپوست در هر گلدان حدود 60 درصد بود. سطح هر گلدان به منظور کاهش تبخیر با پوشش های پلاستیکی پوشانده شد. هنگامی که فرایند ساخت کمپوست به اتمام رسید و دما یکنواخت گردید کاغذها کاملاً مخلوط شدند.

نیتروژن در فرم پتاسیم نیترات 98% اضافه گردید. نسبت C/N نتیجه بدست امده در کمپوست و بدون کمپوست نسبت به خاک پوششی خیلی ضعیف تر بود.

نتایج

عملکرد کم قارچ دکمه ای با کاغذهای باطله به دلیل غلظت کم دی اکسید کربن در لایه پوششی می باشد. بافت سست و شکننده سطح پوششی دلیلی برای غلظت ناکافی دی اکسید کربن در این لایه می ­باشد. این کمبود یک دلیلی عمده برای محدود کردن شکل قارچ  می ­باشد.  ناهنجاری های مشاهده شده در میوه بعضی از گونه ها از کاغذهای باطله می تواند به همین دلیل باشد. گزارش شده است که بعضی از ناهنجاری های قارچ ها به دلیلی تغییر در ریخت شناسی هیف هاست اگر آب کمی در اختیار آن ها قرار گیرد. ظرفیت آب کاغذ های باطله 24 درصد کمتر از پیت می­ باشد و این سبب کاهش رشد کلاهک قارچ می­ شود.

 

 

 

شکل راست: قارچ غیرطبیعی رشد یافته در کاغذهای باطله و شکل چپ قارچ طبیعی در کمپوست طبیعی

بر طبق نتایج آزمایشات، 32 -46% محتوای آب میوه قارچ از خاک پوششی گرفته می­ شود و این دلیلی است برای اینکه محتوای آب میوه قارچ کم می باشد.

در این آزمایش ها مکمل هایی که کارایی بالای نیتروژن دارند قبل از فرایند ساخت کمپوست کاغذهای باطله اضافه شدند. این نسبت نیتروژن می­ تواند باعث بهبود فعالیت میکروارگانیسم ها در مواد کمپوست شود و به طور کلی ترکیبات نیتروژن بر روی تولید قارچ موثر می ­باشد. بهترین نتیجه با یک لایه پوششی و استفاده از کمپوست کاغذی و 0/7 % نیتروژن، به دلیل وجود میزان آب بالاتر در کمپوست کاغذی در مقایسه با درصد نیتروژن های دیگر افزوده شده، بدست آمد.

 

با وجود اثر مثبت مشاهده شده روی رشد قارچ استفاده از دوزهای اضافی نیتروژن با کمپوست کاغذی، محصول قارچ در مقایسه با تیمار شاهد ( تیمار پیت) خیلی کمتر بود و این می­ تواند به دلیل ترکیبات شیمیایی و فیزیکی ترکیبات کمپوست کاغذهای باطله باشد، بنابراین ساختار آنها باید بهبود پیدا کند، اضافه کردن مکمل های شنی یا ضایعات ارگانیک می­ تواند راه حل مناسبی برای بدست آوردن بهترین تخلل باشد.

 می توان نتیجه گرفت که کمپوست کاغذهای باطله با افزودن نیتروژن که نسبت C/N کاهش یابد،  می­ تواند نتایج امیدبخشی را به عنوان لایه پوششی در تولید قارچ داشته باشد، اگرچه بهبود خصوصیات فیزیکی کمپوست کاغذهای باطله برای تولید باید با مواد پوششی استاندارد مانند پیت مقایسه شود.

سخن آخر ….

اطلاعات مشخص بدست آمده نشان داد که تیمار کاغذهای بدون کمپوست برای رشد کلاهک قارچ مناسب نمی­ باشد. فقط تیمار کمپوست کاغذهای باطله با ترکیبات نیتروژنی نتایج امیدوار کننده ای را نشان داد. اگرچه هنوز این نتایج بهتر و بالاتر از پیت خاک نمی­ باشد.

کمپوست در پرورش قارچ دکمه ای چیست؟

کمپوست چیست؟

کمپوست، مخلوط بقایای حیوانی و گیاهی است. دلیل لزوم وجود این دو ماده در کمپوست این است که در اثر فعالیت میکروارگانیسم ها، مواد معدنی، کربوهیدرات ها و پروتئین هایی که داخل این بقایا وجود دارد، به شکل قابل جذب برای قارچ در می آید.

 

در کنار این مواد، قارچ به لیگنین زیاد نیز نیاز دارد و برای تامین این ماده، کاه (مواد گیاهی) به این مخلوط اضافه می شود. از طرف دیگر، کاه سرشار از سلولز است که با تجزیه آن، ویتامین های مورد نیاز قارچ یه داخل مخلوط رها می شود تا قارچ بتواند از آن استفاده کند.

 

ادامه نوشته

بیوفیلترها در پرورش قارچ دکمه ای چیست؟

در فرآیند کمپوست سازی، شوینده های هوا (Air Washer) می توانند بخار آمونیاک را از بین ببرند اما این شوینده ها، درمورد همه آلاینده ها، کارآمد نیستند. از طرفی دیگر در صورت استفاده از آب برای جذب و حذف مواد تولید کننده بو، آب به صورت اشباع در آمده و دیگر نمی تواند مواد بودار بیشتری را جذب کند. یک روش برای حذف یا کاهش قابل ملاحظه بو در فرآیند کمپوست سازی، استفاده از فیلترهای زیستی (Biofilter) است.

 

بیوفیلتر چیست؟

بیوفیلتراسیون یکی از مهم ترین فرآیندهایی است که برای کنترل بو از روی مواد بودار مثل زغال چوب و کمپوست، ترکیبات آلی فرار، سولفید هیدروژن و آمونیاک استفاده می شود. در بیوفیلترهای از میکروارگانیسم های تثبیت شده روی یک بستر متخلخل، برای کاستن از مقدار آلاینده های موجود در یک جریان گازی استفاده می شود. در این فیلترها، میکروارگانیسم ها به دو طریق قرار گرفته اند:

– میکروارگانیسم ها، یا در داخل یک لایه نازک زیستی (Biofilm) (که روی سطح آکنه های بستر را می پوشاند) قرار گرفته اند.

– حالت دیگر این است که میکروارگانیسم ها به صورت معلق در فاز آبی پیرامون آکنه ها، رشد می کنند.

به طور کلی بیوفیلترها دارای دو قسمت اصلی هستند: بیوماس و یک لایه پارچه نازک که بر روی بیوماس قرار می گیرد، بیوماس شامل یک بستر فیلتر کننده مانند چمن و علف جارو، پوست درخت، مخلوط پوست درخت و هوموس، خاک اره، فیبرهای نارگیل و … است که این مواد خنثی هستند.

طرز کار بیوفیلترها 

هوای آلوده، در هنگام عبور از فیلترهای زیستی تصفیه می شوند بدین صورت که بیوماس، آلودگی های هوا را جذب کرده و به عنوان مواد غذایی مورد نیاز برای رشد و نمو باکتری ها استفاده می کند از طرفی تولیدات این بیوماس، ترکیباتی هستند که به محیط زیست آسیب نمی رسانند که شامل آب، حرارت و دی اکسید کربن هستند.

ارگانیسم ها در داخل توده بیوماس زندگی کرده و تولید مثل می کنند و پس از مرگ نیز بقایای آن ها، به وسیله سایر میکروارگانیسم ها، مورد استفاده قرار می گیرند.

در فرآیند کمپوست سازی، برای از بین بردن بو، استفاده از بیوفیلترها نسبت به فیلترهای دیگر بهتر است زیرا هوای خروجی در همه لحظات و موارد، دارای بوی یکنواخت نیست و شدت آن متفاوت است از طرف دیگر، میکروارگانیسم ها در شرایط عادی نمی توانند در هر لحظه فعالیت خود را با تغییر مواد موجود در هوای خروجی، تغییر دهند بنابراین در این گونه موارد، مواد آلی موجود در بیوماس فیلتر، کربن مورد نیاز برای فعالیت میکروارگانیسم ها را در اختیار آن ها قرار می دهند.

لذا تغییر شدت جریان هوای خروجی و میزان مواد موجود در هوا تاثیر سویی بر فعالیت میکروارگانیسم ها نخواهد داشت و در نتیجه این فیلترها به خوبی می توانند هوای آلوده ناشی از کمپوست را تصفیه کنند.

مزایای بیوفیلترها

– بیوفیلترها، هزینه پایینی را برای راه اندازی و اجرا نیاز دارند.

– جریان آلوده ثانویه تولید نمی کنند.

– ترکیباتی که در نتیجه تصفیه هوای آلوده ایجاد می کنند شامل دی اکسید کربن و آب و حرارت است که اثر تخریبی بر محیط زیست ندارند.

– به طور کارآمد، مواد آلوده در هوا را حذف می کند.

– افت فشار در این فیلترها کم است.

معایب بیوفیلترها

– برای استفاده از این فیلترها، سطح زیر بنای بزرگی مورد نیاز است.

– برای غلظت های بالای آلودگی هوا نامناسب است زیرا نمی توانند به خوبی عملکرد خود را نشان دهند.

– احتمال انسداد توسط ذرات گرد و عبار معلق در هوا برای این فیلترها وجود دارد و درنتیجه بیوماس از بین خواهد رفت.

– احتمال فاسد شدن بستر نیز وجود دارد.

– مواد آلی موجود در آن ها (کاه، چوب درخت و ..) به مرور پوسیده شده و درنتیجه عمر بیوفیلترها کوتاه خواهد شد.

 

عوامل مؤثر بر عملکرد و طول عمر بیوفیلترها

عوامل مختلفی بر میزان اثر بخشی بیوفیلترها و طول عمر آن ها  تاثیر گذار است که در ادامه به برخی از آن ها اشاره خواهیم نمود:

– میزان بار ایجاد شده بر روی بیوماس موجود در فیلترها

تجزیه بخار آمونیاک، وابسته به زمان است و میکروارگانیسم ها برای انجام هر مرحله از تجزیه، نیاز به زمان مشخص دارند. درصورتی که میزان آمونیاک زدوده شده توسط میکروارگانیسم ها کمتر از مقدار تولید شده در سالن در یک مقطع زمانی مشخص باشد، آمونیاک اضافی، در آب موجود در بیوماس جذب شده که این امر سبب بالا رفتن اسیدیته بیوماس و از بین رفتن میکروارگانیسم ها می شود. معمولاً در عمل برای اینکه این حالت پیش نیاید، ابتدا پیش گرما به هوا داده می شود تا مقداری از آمونیاک آن زدوده شود.

– میزان اسیدیته

اگر محیط زندگی میکروارگانیسم ها بیش از حد اسیدی شود، میکروارگانیسم ها از بین خواهند رفت. برای افزایش کارایی و عمر بیوفیلترها، باید ابتدا موادی را که سبب اسیدی شدن بیوماس می گردند را زدود و سپس آن هوا را از بیوفیلترها عبور داد که برای اینکار ابتدا از شوینده های هوا استفاده می شود.

– دما و رطوبت

اگر دما و رطوبت به اندازه کافی باشد، باکتری های موجود در فیلتر، سبب کاهش بو می شوند بنابراین در استفاده از این فیلترها باید به این نکته توجه داشت که در کنار بیوفیلتر، یک منبع جهت آب پاشی بر روی این مواد و یک منبع جهت سرد کردن فیلتر قرار گیرد تا باکتری ها هنگام جریان هوا، در صورت وجود رطوبت کافی و دمای پایین، بتوانند به بهترین شکل فعالیت نمایند.

– ظرفیت مواد برای نگهداری آب

مواد مورد استفاده در بیوفیلترها، باید ظرفیت بالایی در نگهداری آب داشته باشند تا بتوانند رطوبت مورد نیاز جهت فعالیت میکروارگانیسم ها را تأمین کنند.

– قدرت جمعیت میکروبی موجود در فیلتر برای جذب هوای آلوده

هر چه قدرت رشد و تکثیر میکروارگانیسم ها بالا باشد، مسماً باعث می شوند که بتوانند هوای آلوده بیشتری را جذب کرده و درنتیجه بازدهی بیوفیلتر افزایش خواهد یافت.

و در ادامه …

– دمای بسترهای موجود در بیوفیلترها بیشتر از 40-35 درجه و کمتر از 15 درجه سانتی گراد نشود.

– آمونیاک در هوا وجود نداشته باشد و یا در صورت موجود، میزان آن کمتر از PPM 30 در متر مکعب در هوا باشد.

– هوا باید مرطوب باشد (تقریباً 95 درصد) تا از خشک شدن بستر بیوفیلترها جلوگیری شود.

– سرعت جریان هوا به میزان 200-150 متر مکعب هوا در هر ساعت و از هر متر مربع فیلتر صورت گیرد.

– میزان رطوبت موجود در فیلترهای زیستی بین 70-50 درصد باشد.